Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu: Antibiyotikler yanlış kullanım nedeniyle yeniden ölümcül hastalıkları tetikliyor
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, Dünya Antibiyotik Farkındalık Haftası kapsamında antibiyotiklerin yanlış ve gereksiz kullanımına karşı uyarıda bulundu. Yanlış kullanımın özellikle çocuklar ve bağışıklığı zayıf bireyler için ciddi riskler oluşturduğunu belirten Mamçu, “Yaygın antibiyotikler etkinliğini yitirdikçe, tedavi edilebilir hastalıklar ölümcül hâle geliyor.” dedi.
Direnç artıyor: Tedavi edilebilir hastalıklar yeniden ölümcül
ESCMID Global 2025 konferansında sunulan araştırmaya değinen Mamçu, antimikrobiyal direnç ile bağlantılı çocuk ölümlerinde dikkat çeken artışın görüldüğünü söyledi: “Dikkat antibiyotikleri”nin kullanımının Güneydoğu Asya’da %160, Afrika’da %126 arttığı ortaya kondu. Bu durum, özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde çocuk ölümlerini artırıyor; dirençli bakterilerin zatürre, sepsis ve ishale bağlı ölümleri yeniden yükseltiyor.
Antibiyotik ancak enfeksiyon kanıtlandığında!
Dr. Mamçu, antibiyotiklerin doğru kullanımını şöyle özetledi: “Enfeksiyonun bakteriyel olduğunun kanıtlanması gerekir. Gereksiz kullanım, yanlış ilaç seçimi ve uygunsuz dozlar direnci tetikler.”
DSÖ: 2050’de her yıl 10 milyon ölüm!
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2050 yılına gelindiğinde antibiyotik direnci nedeniyle her yıl 10 milyon kişinin hayatını kaybedebileceği öngörülüyor. Mamçu, sadece insan sağlığında değil hayvan yetiştiriciliği ve tarımda da kullanılan antibiyotiklerin, gıda ve su yoluyla dirençli bakterilerin yayılmasını hızlandırdığını hatırlattı: “Bu konu tek sağlık yaklaşımıyla, insan-hayvan-çevre sağlığı birlikte ele alınmalı.”
Türkiye’de her 100 reçetenin 14’ünde antibiyotik var
Türkiye’de antibiyotiklerin kullanıldığı ilaçlar arasında maliyette ve kullanımda ikinci sırada olduğunu belirten Mamçu, reçeteyle satış zorunluluğu sonrası olumlu gelişmeler olsa da hedeflenen seviyeye henüz ulaşılamadığını söyledi. “Dirençli mikroorganizmalar özellikle yoğun bakımlarda ciddi tehdit oluşturuyor. Yatış süresini uzatıyor, ölüm riskini artırıyor.”
“Antibiyotik gerekip gerekmediğine yalnızca doktor karar verir”
- Sadece doktor reçetesi ile kullanılmalı
- Belirtiler geçse bile tedavi süresi tamamlanmalı
- Düzenli aralıklarla alınmalı
- Yan etkide mutlaka doktora başvurulmalı
“Her boğaz ağrısı antibiyotik gerektirmez — karar yetkisi sadece doktorda.”
Bu içerik yapay zekanın desteğiyle oluşturulmuştur. Bir hata olduğunu düşünüyorsanız lütfen iletişime geçin.
