İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, hükümetin hazırladığı iki konut düzenlemesinin parlamentoda reddedilmesinin ardından 29 Kasım Pazar günü erken genel seçime gidileceğini duyurdu. 5 Ekim Pazartesi günü kamuoyuna açıklanan fesih kararı, meclisteki kırılgan çoğunluk dengesinin ve derinleşen barınma krizinin yarattığı siyasi tıkanıklığın ardından geldi.
Parlamento Oylaması ve Sayısal Tıkanıklık
İspanya Temsilciler Kongresi, 2 Ekim Cuma günü hükümetin hazırladığı konut kararnamelerini oylamak üzere olağanüstü toplandı. Yapılan oylamalarda ilk düzenleme 178’e karşı 172 oyla, ikinci düzenleme ise 184’e karşı 166 oyla reddedildi.
Sanchez liderliğindeki PSOE ve sol ittifak Sumar ortaklığı, 350 sandalyeli mecliste toplam 147 sandalyeye sahip bulunuyor. Merkez sağ Halk Partisi (PP) ve Vox’un yanı sıra hükümetin yasama desteğine ihtiyaç duyduğu Katalan ayrılıkçı Junts partisinin de ret oyu vermesi oylamaların kaybedilmesinde belirleyici oldu. Hükümet, 2023 genel seçimlerinden bu yana meclisten yeni bir devlet bütçesi de geçiremedi.
Sokak Eylemleri ve Konut Düzenlemeleri
Associated Press verilerine göre İspanya’da ortalama kira bedelleri son on yıllık süreçte neredeyse iki katına ulaştı. Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın tahliye edilmesi kamuoyunda geniş yankı uyandırırken barınma krizinin simgesi haline geldi.
Hükümetin meclise sunduğu acil kararnameler; kırılgan kiracıların tahliyelerinin 2030 yılına kadar durdurulmasını, kira artışlarının sınırlandırılmasını, bazı sözleşmelerin doğrudan uzatılmasını ve gayrimenkul spekülasyonuyla mücadeleyi kapsıyordu. Düzenlemelerin mecliste kabul edilmemesinin ardından 3 Ekim Cumartesi günü ülke genelinde 50 kentte eylemler yapıldı. Reuters, Madrid’deki protestoya yaklaşık 70 bin kişinin katıldığını aktardı.
Erken Seçim Süreci ve Siyasi Baskılar
El Pais’in aktardığı bilgilere göre Sanchez, 2 Ekim’deki parlamento yenilgisinin ardından kabine üyeleri, parti yöneticileri ve siyasi ortaklarıyla yoğun temaslar yürüttü.
La Moncloa ise başlangıçta tüm seçeneklerin masada olduğunu belirtti.
Pazar gecesi netleşen kararın ardından Başbakan Sanchez, 5 Ekim Pazartesi sabahı kameraların karşısına geçti.
İspanya Kralı VI. Felipe’yi bilgilendirdiğini belirten Sanchez, olağanüstü Bakanlar Kurulu toplantısının ardından parlamentonun iki kanadının feshedilmesi sürecinin başlayacağını açıkladı.
Sanchez, 29 Kasım Pazar günü erken genel seçim yapılacağını duyurdu.
Erken seçim sürecinde konut krizinin yanı sıra PSOE çevresindeki yolsuzluk soruşturmaları, Sanchez’in yakın çevresine yönelik hukuki süreçler ve yaz döneminde Ceuta sınırında yaşanan göç hareketliliği de hükümet üzerindeki baskıyı artırdı. Sanchez ve ilgili taraflar yöneltilen suçlamaları reddediyor.
