Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın açıklaması
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2008 sonrası sigorta girişi olanların emeklilik sonrası çalışamayacağı yönündeki iddiaları yalanlayarak mevcut uygulamanın 17 yıldır sürdüğünü belirtti. Son günlerde bu konunun gündeme geldiği ve yeni bir düzenleme yapıldığı yönündeki tartışmalar son buldu.
Sistem Nasıl İşliyor?
2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı yasa, sosyal güvenlik sistemini yeniden şekillendirdi. Bu yasa uyarınca 2008 sonrasında ilk kez sigortalı olanlar hem emekli maaşı alıp hem de kayıtlı şekilde çalışamıyor. Çalışmayı seçenler emekli aylıklarını kaybedebiliyor. Ancak 2008 öncesi sigorta girişi olanlar, sosyal güvenlik destek primi ödeyerek emekli aylıkları kesilmeden resmi olarak çalışmaya devam edebiliyor.
Çalışan Emekli Sayısı Hızla Artıyor
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre 2022’de 945 bin olan kayıtlı çalışan emekli sayısı, 2025 Ağustos ayı itibarıyla 2 milyon 133 bine yükseldi. DİSK-AR resmi verilerin tabloyu tam yansıtmadığını savunuyor. Uzmanlar, kayıt dışı çalışmayı da hesaba kattığında emekli sayısının işgücünde sekiz milyona yaklaştığını söylüyor ve emeklilerin çalışmasının giderek yaygınlaştığını belirtiyor.
Kayıt Dışı Sektör Tehlikesi
Sosyal güvenlik destek primiyle çalışanlar genellikle nitelikli tecrübeli personeller olurken, kayıt dışı çalışanlar çoğunlukla güvencesiz ve hizmet ağırlıklı sektörlerde çalışıyor. Daha geçici, düşük beceri gerektiren ve pazarlık gücü zayıf sektörlerde karşımıza çıkıyor.
Gelir Oranları Düştü
Türkiye’de toplam emekli sayısı 15,9 milyon. 2002’de ortalama emekli aylığının kişi başına milli gelire oranı yüzde 46,4 iken, 2025’te yüzde 29’a geriledi. AB’de bu pay yaklaşık yüzde 9,8 iken Türkiye’de yüzde 3,7’de kaldı.
Not: Kaynaklar BBC Türkçe olarak belirtilmiştir.
