Arap Yarımadası’nda 2018 yılında etkili olan iki kasırganın Rubülhali Çölü’nde bıraktığı yoğun yağışlar, çöl çekirgelerinin hızla üremesine zemin hazırlayarak bölgeyi ve Doğu Afrika’yı son 70 yılın en geniş kapsamlı çekirge istilalarından biriyle karşı karşıya bıraktı.
Mayıs 2018’deki Mekunu ile ekim ayındaki Luban kasırgaları, Umman ve Yemen’in belirli kesimlerine 100 ila 300 mm arasında yağış bıraktı. Bölgesel ortalamanın yaklaşık beş katı düzeyindeki bu yağışlar Rubülhali Çölü’nde geçici göller oluştururken, nemlenen toprak tabakası kütlesel üremeyi başlattı.
Üç Nesilde Sekiz Bin Katlık Popülasyon Artışı
Yüksek sıcaklık ve nem ortamı, çekirge popülasyonunun fark edilmeksizin üç nesil boyunca büyümesine imkân tanıdı. Çekirgelerin yumurtadan çıkış süreci iki hafta, larva gelişimi altı hafta ve ergin bireylerin yumurtlama olgunluğuna erişmesi üç hafta sürdü. Uygun iklim şartlarıyla tek nesilde 20 katına çıkan nüfus, birbirini izleyen üç nesil sonunda yaklaşık 8 bin katlık artış gösterdi.
İlk kasırga sonrası kurumaya başlayan zemin, ikinci kasırganın yağışlarıyla yeniden nemlendi ve üreme döngüsü kesintiye uğramadı. Gelişen devasa sürüler Ocak 2019 itibarıyla Suudi Arabistan ve Yemen topraklarına doğru yayılım gösterdi.
Günde 160 Tonluk Yeşil Örtü Tüketimi
Yetişkin bir çöl çekirgesi ortalama 2 gram ağırlığında olup günde kendi ağırlığı kadar bitkiyle besleniyor. Yüksek yoğunluk altında davranışsal değişime uğrayan böcekler, kilometrekare başına 40 ila 80 milyon birey içeren sürüler meydana getiriyor. Günde 150 kilometre yol katedebilen bir kilometrekarelik sürü, 35 bin insanın günlük gıda ihtiyacına denk gelen 160 ton yeşil bitkiyi tüketebiliyor.
İstilanın Doğu Afrika’ya Yayılması ve Müdahale Engelleri
Sürüler 2019 ilkbaharında İran, Pakistan ve Hindistan’a ulaşırken, Aden Körfezi’ni geçerek Somali ve Etiyopya’ya sıçradı. Aralık 2019’daki Pawan Kasırgası Doğu Afrika’daki istila sürecini uzattı ve Kenya 2020 başında son 70 yılın en ağır çekirge istilasıyla mücadele etmek zorunda kaldı.
Takip ve müdahale faaliyetlerinin yetersiz kalmasında belirlenen temel etkenler şunlar oldu:
Yemen ve Somali’deki çatışma ortamı sebebiyle üreme alanlarının incelenememesi,
Doğu Afrika Çöl Çekirgesiyle Mücadele Örgütü’nün kaynak yetersizlikleri,
COVID-19 salgınına bağlı olarak uzman dolaşımında ve pestisit tedarikinde yaşanan aksamalar.
Hint Okyanusu’nun kuzeybatısında 2018’de 2, 2019’da ise 8 kasırga meydana gelerek 1976’dan bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaşıldı. Okyanus yüzey suyu sıcaklıklarındaki artışın bu tür olayların tekrarlanma riskini yükselttiği kaydedildi.
