Bulgaristan eski Dışişleri Bakanı Nadezhda Neynsky, Karadeniz bölgesinde yaşanan insansız hava aracı hareketliliğinin ulusal güvenliği tehdit ettiğini vurgulayarak, Sofya yönetiminin Kuzey Atlantik Antlaşması’nın 4. maddesi kapsamında müttefik ülkelerle resmi istişare süreci başlatması gerektiğini açıkladı.
Karadeniz’deki durumun uzaktan takip edilecek bir dış çatışma olarak görülemeyeceğini ifade eden Neynsky, deniz seyrüsefer emniyetinin doğrudan halkın refahını ve ülke ekonomisini ilgilendirdiğini vurguladı. Eski diplomat bölgedeki gelişmelere ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
Çatışmanın Bulgaristan’ın Münhasır Ekonomik Bölgesi’ne ulaşarak ulusal güvenlik tehdidi oluşturduğunu vurgulayan Neynsky, ülkesinin NATO Antlaşması’nın 4. maddesi uyarınca müttefikleriyle istişare talep etmek için tam ve haklı gerekçelere sahip olduğunu belirtti.
Bölgedeki İHA faaliyetlerinin kaza eseri olmadığını, kasıtlı provokasyon ve hedefli saldırı amacı taşıdığını savunan Neynsky, bu eylemlerle toplumda panik iklimi yaratılmasının hedeflendiğini aktardı.
NATO’nun 4. ve 5. Maddeleri Arasındaki Fark
Kuzey Atlantik Antlaşması bünyesindeki 4. madde, üyelerden birinin toprak bütünlüğü, bağımsızlığı veya güvenliği risk altına girdiğinde müttefiklerin bir araya gelerek diplomatik istişare yürütmesini düzenliyor. Askeri bir zorunluluk taşımayan bu madde, stratejik bir erken uyarı ve ortak tutum belirleme mekanizması olarak çalışıyor.
İttifakın 5. maddesi ise bir müttefike yönelik silahlı saldırıyı tüm üyelere yapılmış sayarak doğrudan ortak savunma ve askeri karşılık sürecini devreye sokuyor.
Sofya yönetiminin güvenlik politikalarındaki reflekslerini de eleştiren Neynsky, resmi makamların gecikmeksizin adım atması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi’nin toplanmakta geciktiğini vurguladı ve kamuoyunun sadece İHA’ların kime ait olduğunu değil, benzer olayların tekrarlanmaması için hangi somut güvenlik tedbirlerinin alındığını duyması gerektiğini ifade etti.
