Colorado Eyalet Üniversitesi araştırmacıları, binaların çatılarındaki güneş panellerinin altına ekilen safran bitkisinin, gölgesiz alanlara kıyasla iki kat daha yüksek verim sağladığını saptadı. Binalarda elektrik üretimi ile kentsel tarımı birleştiren agrivoltaik sistemlerin, beş yıllık süreçte üreticilere yaklaşık 61 bin dolar net gelir kazandırabileceği hesaplandı.
Denver’da bulunan CSU Spur kampüsünde gerçekleştirilen deneylerde, ışığı yüzde 40 oranında geçiren panellerin altına kurulan safran parselleri gözlemlendi. Çalışmalar neticesinde, panel altındaki gölgeli alanda yetişen ürünlerin gölgesiz çatı zeminine oranla iki kat daha fazla çiçek açtığı ve iki kat kurutulmuş ürün sağladığı kaydedildi. Yeşil çatıların süzek ve az besinli toprak yapısı ile mikroklima özelliklerinin bu tarım türüne elverişli bir zemin oluşturduğu bildirildi.
Farklı İklimler İçin Işık ve Panel Dengesi
Araştırmacılar Jennifer Bousselot ve Reece Bailey tarafından yayımlanan raporda, verim kaybı yaşanmaması için panel yüksekliğinin 1,8 ila 2,4 metre aralığında tutulması ve yüzde 30 ile 40 ışık geçirgenliğine sahip donanımların kullanılması tavsiye edildi. Doğu Fas’ta yapılan 24 aylık bir diğer saha çalışmasında ise en yüksek rekolteye yüzde 30 gölgeleme seviyesinde ulaşıldı. Ölçüm metotlarındaki ayrışmalar nedeniyle her iklim tipine uygulanabilecek tek bir ışık standardı bulunmadığı açıklandı.
Beş Yıllık Gelir Projeksiyonu ve İş Gücü İhtiyacı
Ekonomik modelleme kapsamında, 46 kilovatlık kurulu çatı paneli ve 405 metrekarelik tarım alanı üzerinden beş yıllık mali tablo çıkarıldı. Safranın gramı 35 dolar, soğanları 25 sent ve üretilen elektrik 13 bin 470 dolar getiri üzerinden hesaplandığında, sistemin beş yıl sonunda yaklaşık 61 bin dolar (yaklaşık 3 milyon lira) net gelir üretebileceği öngörüldü. İlk sene giderlerin gelirden fazla olduğu ve sıfırdan kurulacak panel maliyetlerinin hesaba katılmadığı vurgulandı.
Vermont Üniversitesi verilerine göre, 1 gram kurutulmuş safran elde etmek için 159 ila 179 çiçeğin elle toplanıp tepeciklerinin tek tek ayrılması gerekiyor. Ekim ve Kasım aylarındaki hasat dönemi çiftçilere ek mevsimlik kazanç imkanı sunarken, panellerin bitkilerdeki ısı stresini ve sulama ihtiyacını düşürdüğü, ancak el emeği gereksinimi sebebiyle sürecin dikkatli bir yönetimle yürütülmesi gerektiği ifade edildi.
