Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump’ın daveti üzerine 23-25 Eylül tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri’ne resmi bir ziyaret gerçekleştirecek. Trump’ın mayıs ayında Pekin’e yaptığı seyahatin ardından altı ay içinde gerçekleşecek bu ikinci liderler buluşması, iki ülke arasındaki ikili ilişkilerin geleceğini şekillendirecek yeni vizyonu güçlendirmeyi amaçlıyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Devlet Başkanı Xi’nin planlanan seyahatine ilişkin detayları pazartesi günü aktardı. Guo Jiakun konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kaydetti:
karşılıklı ziyaretlerin tarihî bir kilometre taşını simgelediğini dile getirmiştir.
İlişkilerde Yeni Konumlandırma ve Stratejik İstikrar
Yıllar boyunca yüz yüze görüşmeler ve telefon temaslarıyla diyaloğu sürdüren iki lider, mayıs ayındaki zirvede önümüzdeki üç yıl ve sonrasını kapsayan yapıcı bir ilişki çerçevesi çizmişti. Başkan Xi, “yapıcı stratejik istikrar” kavramının temel ilkelerini; iş birliğine dayalı pozitif istikrar, ılımlı rekabetle sağlanan sağlam istikrar, yönetilebilir farklılıklar üzerinden kurulan sürekli istikrar ve barış taahhütlerine dayalı kalıcı istikrar şeklinde tanımlamıştı.
Çin Çağdaş Uluslararası İlişkiler Enstitüleri bünyesindeki Amerika Çalışmaları Enstitüsü Direktörü Wang Honggang, ikili bağlardaki bu yeni yönelimi “doğru” olarak değerlendirdi. Wang Honggang CGTN’ye yaptığı açıklamada şu değerlendirmede bulundu:
“yapıcı stratejik istikrar”ın Çin-ABD ilişkilerinin gelişimi için uzun vadeli istikamet olduğunu belirtmiştir.
Çin Sosyal Bilimler Akademisi Amerika Çalışmaları Enstitüsü Araştırmacısı Doç. Dr. Zhang Tengjun ise yeni çerçevenin ikili ilişkilerin mantığında bir kalibrasyon olduğunu vurguladı. Zhang Tengjun değerlendirmesinde şunları kaydetti:
“yapıcı”nın aksiyon odaklı bir yaklaşıma işaret ettiğini, rekabetin asla sıfır toplamlı bir oyun anlamına gelmediğini ve farklılıkları dengelemek için pragmatik iş birliği yapılması gerektiğini sözlerine eklemiştir.
Liderler düzeyinde ulaşılan mutabakat sonrasında iki ülkenin ekonomi ve ticaret heyetleri müzakerelerini sürdürerek ticari ilişkilerin dengeli, sağlam ve sürdürülebilir bir hatta ilerlemesini amaçladı. Zhang Tengjun, liderler diplomasisine ilişkin şu tespiti paylaştı:
devlet başkanları düzeyindeki diplomasinin sunduğu stratejik rehberliğin ikili ilişkilerin gidişatına yön verdiğini ve bu rolün yerinin doldurulamaz olduğunu CGTN’ye açıklamıştır.
Ekonomik Bağlar ve Küresel Zirveler
Çin’de 15. Beş Yıllık Plan’ın başladığı ve ABD’nin bağımsızlığının 250. yıl dönümünün kutlandığı 2026 senesinde, ekonomik ve ticari temaslar ilişkilerin denge unsuru olmayı sürdürüyor. Başkan Xi Jinping ikili ilişkilere dair şu vurguyu yapmıştı:
“Bir konuda elde edilen başarı, başka bir başarıya fırsat tanır ve istikrarlı ikili ilişkiler tüm dünyaya fayda sağlar.”
ABD-Çin İş Konseyi tarafından 175 Amerikan şirketiyle yürütülen 2026 tarihli araştırma, Çin’de faaliyet gösteren firmaların yüzde 95’inin küresel rekabet gücü açısından Çin pazarını “biraz önemli ila çok önemli” gördüğünü ortaya koydu. Konsey Başkanı Sean Stein konuya ilişkin şu açıklamada bulundu:
daha fazla ABD şirketinin Çinli işletmelerle ortaklık kurmanın yollarını aradığını, küresel ölçekte rekabetçi kalmak için bu şirketlerin güçlü yönlerinden dersler çıkarmayı ve Çin’deki gelişmelerden yararlanmayı amaçladığını ifade etmiştir. Stein CGTN’ye yaptığı açıklamada “Çin, Amerikalı şirketlerin küresel rekabet gücünün önemli bir parçası.” demiştir.
Ekonominin yanı sıra 2026 yılından itibaren uyuşturucu, telekom dolandırıcılığı, çevrim içi dolandırıcılık ve suçluların iadesi konularında güvenlik güçleri seviyesinde pratik iş birliği yürütüldü. İki ülke bu yıl Shenzhen’de düzenlenecek APEC Ekonomi Liderleri Toplantısı ve Miami’de organize edilecek G20 Liderler Zirvesi ile kritik küresel buluşmalara ev sahipliği yapacak.
