Avrupa Uzay Ajansı verilerine göre Dünya yörüngesinde biriken insan kaynaklı atıkların toplam kütlesi 17 bin ton sınırını geride bıraktı. Yörüngede görevini tamamlamış uydular ve roket kalıntılarından oluşan milyonlarca parçanın bulunması, mevcut ve gelecekteki uzay görevleri için artan bir tehdit oluşturuyor.
Gözlem ağları tarafından yörüngedeki 46 binden fazla yapay cisim düzenli olarak izlenirken, aktif durumdaki uydu sayısı yaklaşık 16 bin civarında seyrediyor. Tespit sınırlarının altında kalan mikro parçacıklar da hesaba katıldığında, uzaydaki toplam nesne hacmi bu sayının oldukça üzerine çıkıyor.
Yörüngedeki Parçacık Sayısı ve Çarpışma Riskleri
Ajansın güncel modelleme çalışmalarına göre yörüngede boyutu 10 santimetreden geniş yaklaşık 68 bin 450 cisim yer alıyor. Genişliği 1 ila 10 santimetre arasındaki parçaların adedi 1,5 milyonu bulurken, 1 santimetreden küçük parçacıkların sayısının ise yüz milyonlarla ifade edildiği kaydediliyor. Cisimlerin ulaştığı yüksek hızlar, küçük boyutlardaki artıkların dahi operasyonel uzay araçlarına çarptığında ağır hasarlar vermesine yol açabiliyor.
ClearSpace-1 Göreviyle Aktif Temizlik Planlanıyor
Artan risk tablosu karşısında ESA, yeni atık oluşumunu sınırlandırmanın yanı sıra mevcut enkazı yörüngeden kaldırmaya odaklanıyor. Geliştirilen ClearSpace-1 projesi kapsamında, işlevsiz bir uzay aracının yakalanarak Dünya atmosferinde kontrollü biçimde imha edilmesi hedefleniyor.
Uzay araçlarının yörüngede tamir edilmesi, taşınması ve kullanım sürelerinin uzatılması gibi alternatif adımlar üzerinde de çalışan kurum, 17 bin tonluk yükü kontrol altına almayı amaçlıyor. Olası bir çarpışmanın binlerce yeni enkaz üreterek zincirleme reaksiyonları tetikleme riski, aktif temizlik çalışmalarının gerekliliğini artırıyor.
