Prof. Dr. Onur Yaman, hidrosefali tedavisinde sıklıkla kullanılan şant cerrahisinin detaylarını ve risklerini paylaştı. Hidrosefali, beyin omurilik sıvısının akışının bozulması sonucu beynin içinde sıvı birikmesiyle oluşur ve hem çocuklarda hem de yetişkinlerde görülebilir.
Tedavide En Sık Tercih Edilen Yöntem: Şant Ameliyatı
Şant; kapalı, plastikten yapılmış bir sistemdir. Beyindeki fazla sıvıyı başka bir vücut boşluğuna, genellikle karın boşluğuna taşır. Bu sistemin bir ucu beynin içine (ventriküle), diğer ucu karın içine yerleştirilir. Arada, sıvı akışını kontrol eden “valf” adı verilen bir mekanizma bulunur.
Kimler Uygun
Şant ameliyatı, çocukluk ve yetişkin dönemde gelişen hidrosefali vakalarında uygulanabilir. Travma, beyin kanaması, tümör gibi BOS akışını bozan durumlar veya doğuştan gelen vakalarda tercih edilir. Öncelikle hastalığa neden olan etkenin ortadan kaldırılması hedeflenir; ardından şant cerrahisi planlanır.
Ameliyat Nasıl Yapılır?
- Kafatasında küçük bir kesiyle şantın proksimal ucu beyin boşluğuna yerleştirilir.
- Diğer uç karın boşluğuna (genellikle sağ alt karın) yerleştirilir.
- Bu iki uç cilt altından geçirilen tünelle birleştirilir.
- Tüm işlem yaklaşık 45 dakika sürer.
Ameliyat Sonrası Takip
Hasta genelde 1–2 gün gözlem altında tutulur ve 3. gün taburcu edilir. Yaraların iyileşmesi 7–10 gün sürer. İlk kontrol ameliyattan 1 ay sonra yapılır; sorun yoksa yıllık takipler yeterli olur.
Olası Sorunlar
- Baş ağrısı
- Baş dönmesi
- Bulanı ve kusma
- Dengesizlik
- Bilinç bulanıklığı
Bu tür durumlarda mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Şantın Ömrü ve Riskler
Şantlar, komplikasyon oluşmazsa ömür boyu çalışabilir; enfeksiyon, tıkanma veya mekanik arıza durumunda yeniden ameliyat gerekebilir. Enfeksiyon şüphesinde ateş ve iltihap bulguları değerlendirilir; gerektiğinde şanttan örnek alınır.
Uzman Uyarıyor: Takip Hayati
Prof. Dr. Yaman, şant cerrahisinin çoğu hasta için yaşam kalitesini artırdığını belirtiyor. Ancak doğru hasta seçimi, deneyimli ekip ve düzenli takip kontrolleri hayati önem taşır.
Bu içerik Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi, Prof. Dr. Onur Yaman basın açıklamasından derlenmiştir.
