Rusya’nın hibrit savaşında yeraltı bağlantıları
Ukrayna savaşıyla paralel olarak Rusya, Avrupa’da sabotaj ve istihbarat faaliyetleri için yeraltı dünyasıyla bağlantılı bir ajan ağı kurdu. Uzmanlar, Kremlin’in hibrit savaş stratejisinin merkezinde bu tür operasyonların yer aldığını belirtiyor.
Polonya ve Fransa’da belirlenen sabotaj girişimleri
Raporlara göre Ocak 2022–Temmuz 2025 arasında özellikle Polonya ve Fransa’da 110 Rusya bağlantılı sabotaj girişimi saptandı. Bunların 89’u başarılı, 21’i engellendi. Olaylarla bağlantılı toplam 131 kişi belirlendi; en az 35’i sabıkalıydı ve suç örgütleri aracılığıyla devşirildi.
Hedefler ve devşirme süreçleri
Kremlin’in hedeflediği kişiler genelde 30 yaş civarında, maddi zorluk yaşayan ve eski Sovyet ülkelerinden gelen Rusça konuşan erkekler olarak öne çıkıyor. Devşirme faaliyetleri çoğunlukla Telegram veya yakın çevre üzerinden yürütülüyor. Görevler dağıtılan propaganda broşürlerinden kritik altyapılara yönelik sabotajlara kadar değişiyor; parasal teşvik en büyük etken olarak vurgulanıyor.
Finansman ve strateji
Uzmanlar, Rusya’nın operasyonları yasadışı para akışlarıyla finanse ettiğini, hem Batı yaptırımlarını delmek hem de suç örgütlerini hibrit stratejinin parçası haline getirmek için kullandığını belirtiyor.
Güçlü bağlar ve geçmiş
GLOBSEC uzmanı Dominika Hajdu, Rusya’nın suç örgütleriyle olan bağlantısının yeni olmadığını ifade ederken Sovyet döneminden kalma gölge ekonomisinin devlet mekanizmasına etkisini hatırlatıyor. Avrupa Parlamentosu üyesi Bartłomiej Sienkiewicz ise Kremlin’in Avrupa’da ajan devşirmek için yeraltı bağlantılarını kullandığını vurguluyor.
AB’ye yönelik öneriler
Rapor, Telegram ve benzeri çevrimiçi platformların daha sıkı izlenmesi, hibrit tehdit tanımının genişletilmesi ve kamu-özel sektör iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Özel sektörün yasa dışı faaliyetleri tespit etmedeki mekanizmalarının kamu kurumlarından daha gelişmiş olduğu vurgulanıyor.
“Bu nedenle ortak bir koordinasyon platformu oluşturulmalı.”
Uzmanlar, böyle bir platformun Rusya’nın Avrupa’daki hibrit saldırılarını önlemede kilit rol oynayabileceğini ifade ediyor.
