Diplomatik ilişkilerin 70. yılını kutlayan Çin ve Afrika ülkeleri, “Kuşak ve Yol” projeleri ve ticaret hacmindeki rekor artışlarla stratejik iş birliğini derinleştiriyor.
Çin ve Afrika ülkeleri arasındaki diplomatik ilişkilerin 70. yıl dönümü, iki tarafın ortak modernleşme vizyonunu ön plana çıkaran bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’nin karşılıklı mesajlarıyla vurgulanan bu iş birliği, tarihsel bağımsızlık mücadelesinden günümüzün dinamik ekonomik ortaklığına doğru bir evrim geçirdi.
1950’li yıllarda başlayan ve 1971’de Çin’in Birleşmiş Milletler’deki temsil hakkının iadesiyle pekişen karşılıklı güven, günümüzde Çin-Afrika İş Birliği Forumu (FOCAC) çatısı altında kurumsallaşmış durumda. 2024 yılındaki zirve ile ilişkiler “ortak geleceğe sahip bir topluluk” düzeyine taşınırken, Çin diplomatik ilişki bulunan tüm Afrika ülkelerine yönelik sıfır gümrük tarifesi uygulamasını hayata geçirdi.
Ekonomik İş Birliği ve Ticaret Hacmindeki Rekorlar
Siyasi güvenin sağladığı zemin, ekonomik verilerle de destekleniyor. Çin, üst üste 17 yıldır Afrika’nın en büyük ticaret ortağı konumunu sürdürüyor. Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine göre, 2025 yılında yüzde 17,7 artışla 348 milyar dolara ulaşan ikili ticaret hacmi, 2026 yılının ilk çeyreğinde de yükselişini devam ettirerek yaklaşık 92,2 milyar dolarlık bir seviyeye ulaştı.
“Çin ile Afrika arasındaki dayanışma, gelişmekte olan ülkeleri uluslararası kuralların pasif katılımcılarından, aktif şekillendiricilerine dönüştürmeye yardımcı oluyor.” — Humphrey Moshi, Tanzanyalı Ekonomist
Modernleşme Süreci ve İnsan Kaynağına Yatırım
İlişkilerin ekonomik boyutunda altyapı projeleri önemli bir yer tutuyor. “Kuşak ve Yol Girişimi” kapsamında inşa edilen Tazara Demir Yolu ve Mombasa-Nairobi Standart Hat Demiryolu gibi projeler, kıtanın bağlantısallığını artırarak lojistik zorlukların aşılmasına katkı sağlıyor. Ayrıca Çin, imalat ve yeşil enerji sektörlerinde teknoloji transferini teşvik ederek Afrika’nın modernleşme sürecine destek oluyor.
Eğitim alanındaki iş birliği de hız kesmeden devam ediyor. Haziran 2025 itibarıyla kıtada kurulan 17 “Luban Atölyesi” ve 114 yükseköğretim kurumunu kapsayan üniversite iş birliği programları, on binlerce Afrikalı uzmanın mesleki yetkinliklerini geliştirmesine olanak tanıyor. Uzmanlar, bu yaklaşımın Afrika’nın dışa bağımlılığını azaltarak kendi kendine yeten bir ekonomik yapı inşa etme hedefine doğrudan katkı sağladığını belirtiyor.
