Türkiye’de uzun süredir uygulanan ücretin bir kısmının bankadan, bir kısmının elden ödenmesi uygulaması emeklilik maaşlarını olumsuz etkiliyor. Bu kapsamda Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, çalışanlar ve işverenler için riskleri ve çözüm yolunu ele alıyor.
Gerçek Ücret Bildirilmediğinde Emekli Maaşı Düşüşü
Erdursun’un örneğine göre 66 bin TL maaşla çalışan birinin SGK’ya yalnızca asgari ücret üzerinden bildirimde bulunması halinde emekli maaşı yaklaşık 16.881 TL olur. Gerçek ücret üzerinden bildirimde bulunulduğunda ise emekli maaşı yaklaşık 30 bin TL olur. Bu fark zamanla yaşam standardını etkileyen önemli bir kayba dönüşebilir.
Haklarını Geri Almak İçin Hizmet Tespit Davası
Elden ödeme alan ve düşük prim bildirilen çalışanlar Hizmet Tespit Davası açarak haklarını geri alabilir. Dava kapsamında kanıt olarak şu bilgiler sunulabilir: elden ödeme alındığı, primlerin düşük bildirildiği, gerçek maaşın (tanık beyanları, banka kayıtları, yazışmalar gibi belgelerle).
Davanın kazanılması durumunda işveren eksik primleri ödeyecek ve emekli maaşı yeniden hesaplanarak geçmiş farklar çalışanlara geri ödenecektir.
SGK Denetimleri Artırıldı
Son dönemde SGK, asgari ücret üzerinden uzun süreli bildirim yapılan işyerlerini denetimlerle takip ediyor. Denetmenler fiili görevleri ve emsal ücretleri inceliyor; elden ödeme ve düşük prim bildirimlerini tespit edebiliyorlar. Bu nedenle bugün için asgari ücret bildirimi bir risk göstergesi olarak değerlendiriliyor.
İşverenler İçin Hukuki ve Mali Sonuçlar
İşverenler için bu durum ciddi sonuçlar doğurabilir. Erdursun, riski azaltmak için şu adımları öneriyor: tüm ücretleri kayıt altına almak, gerçek ücret üzerinden prim bildirmek, elden ödeme uygulamasını sonlandırmak, bordro ve kayıt süreçlerini şeffaf tutmak.
Çalışanlar İçin Yol Haritası
Hakları için çalışanların takip edebileceği adımlar: elden ödeme kayıtlarını saklamak, emsal ücret araştırması yapmak, gerektiğinde sosyal güvenlik uzmanlarından destek alarak emekli maaşlarını yeniden hesaplatmak ve dava yoluna gitmek.
Danışmanlık Zorunluluğu
Erdursun, sosyal güvenlik ve iş hukuku alanında artan karmaşanın her iki taraf için profesyonel destek almayı zorunlu hale getirdiğini söyledi: “Mevzuata uygun hareket etmek, doğru bilgi almak ve uzman rehberliğinde ilerlemek güvenli yoludur.”
Bu haber, konuyu özlü şekilde özetleyerek taraflar için yol gösterici bilgiler sunmayı amaçlar.
Bu içerik yapay zekanın desteğiyle oluşturulmuştur. Bir hata olduğunu düşünüyorsanız lütfen iletişime geçin.
